از چشمان يك انيماتور

اين روزها به خاطر انجام پروژه هاي سنگين فرصت نوشتن نقد برنامه هاي جلوه هاي بصري و فعاليت در پرتال رو ندارم. اين وضعيت حداقل تا نيمه ي اول اسفند طول ميكشه. اما سعي مي كنم تا حد امكان براي بعضي قسمت ها هم كه شده نقد بنويسم.

شما هم مي تونين نقد خودتون رو بنويسين.

ابتدا باید بابت کم شدن فعالیتم عذرخواهی کنم. به شدت این روزها مشعله های کار فراوانی دارم که باعث میشه کمتر فرصت نوشتن و فعالیت خارج برنامه داشته باشم.

نظرات خوبی در خصوص نقدهای من از سوی همراهان داده شده که قطعا برای همه قابل قبوله که نمی تونم با تمام اون ها موافق باشم. اما لازم دونستم مواردی رو ذکر کنم. شاید ذکر این موارد الزامی نداشته باشه و بدیهی باشه، اما بیشتر بهانه ای برای پست جدید هست!

این رو هم اضافه کنم که بیش از 6 سال از فعالیت من در انجمن ها و سایت ها و رسانه های جمعی ایرانی و خارجی میگذره. طی این مدت تجربه های فراوانی در خصوص تعاملات در خصوص نقد و نظر کسب کردم که باعث شده امروز منطقی تر از گذشته به این مقوله نگاه کنم. هر چند هنوز لازمه چیزهای بیشتری بیاموزم. مطالب زیر رو با عنایت به شناخت و تجربه ی خودم در این مدت بیان می کنم.

1- من به عنوان یه انیماتوری که مدت هاست انیمیشن نساخته و اندک معلوماتی داره و بنا به خواست استاد ارجمند، بهرام عظیمی نسبت به نقد این سری از برنامه ها اقدام می کنم. البته اگر هم از من خواسته نمیشد، مثل معمول مطالب و برنامه ها، اگر احساس کنم نظری دارم، بدون نگرانی از بابت تبعات منفیش و خوشحال از بابت تبعات مثبتش خواهم نگاشت و بنا به خواست خودم می تونم پیش یک دوست، یک همکار بگم و یا مخاطبین بیشتری داشته باشم. بنابراین این نوشته میتونه غرض ورزانه، بی ارزش، بدون نکات فنی و تخصصی و یا برعکس باشه.

2- در رابطه با مهمانان برنامه، بعضی رو میشناسم و بعضی رو اصلا اسمشون رو نشنیدم. این مقوله برای من تفاوت چندانی در نقد نمیکنه. تنها برداشت خودم رو فارغ از این مطلب و صادقانه و بدون منفعت پنداری بیان می کنم. حال اگر صداقت نوشتارم برای عده ای ثقیل باشه، مشکل من نیست. به عنوان مثال نقدی که برای استاد دهستانی، کسی که میشناسم و براش احترام قائل هستم منتشر کردم و البته بهرام عظیمی هم در قسمت بعدی پاسخ خودش رو ارائه کرد (هر چند آقای عظیمی منظور من رو بد برداشت کرده بودن).
در کل، سعی می کنم صداقت خودم رو که به گمانم بزرگ ترین سرمایه برای شخص هست و فدای حفظ منافع نکنم. سعی می کنم تا به این حدیث توجه داشته باشم که مومن کسیه که حتی در زمانی که به ضررش باشه دروغ نگه.

3- آنچه که در حال حاضر در کشور به عنوان جلوه های بصری داره عرضه میشه، تفاوت چندان تکنیکی با انیمیشن نداره. نگین داره که باید نمونش رو نشون بدین. تفاوت در سایز و match کردن، مقوله ایه که در کار تلفیقی انیمیشن و رئال هم انجام میگیره. مثل تبلیغات شرکت آیدین. بنابراین یک انیماتور، کسی که با علم انیمیشن و مفاهیم و تکنیک های کلیش آشناییت داره میتونه تحلیل مثبت و درستی در زمینه ی جلوه های بصری در کشور داشته باشه.
به هر شکل من خود رو به عنوان یک منتقد متخصص نمیشناسم و به عنوان یک آماتور آشنا به تکنیک ها نقدهای خودم رو منتشر می کنم. اساتید می تونن از بخش نظرات هر بخش، کاملا راحت و بدون دردسر، نظرات اشتباه رو اصلاح کنن که من هم به همراه افرادی دیگر بیشتر بیاموزیم.

4- دلیل نقد کردن برنامه، اینه که بیشتر و بهتر و دقیق تر بیاموزیم. پس جای خوشحالی فراوانیست اگر اشتباهات هر شخصی (منتقد، مجری، مهمان، متخصص، علاقه مند و ...) با رعایت کامل ادب و احترام گفته بشه. با این نقدها هم باور کنین نه جایزه ای به من داده خواهد شد و نه مراتب علمی من افزایش پیدا میکنه و نه از فرط بیکاریست. تنها جهت ایجاد بهانه ای برای بیشتر آموختن هست.

5- به گمان بنده، هر نقدی سازنده هست، حتی اگر مغرضانه باشه. چرا که باعث به چالش کشیده شدن بحث میشه و نهایت صحیح از غلط با استدلال بیشتر و قوی تری مشخص میشه. البته توهین و بد و بیراه و جمله پراکنی به عنوان نقد محسوب نشده و خود بخود منتقد رو بی اعتبار خواهد کرد و به اعتبار نقد شونده خواهد افزود.

6- نظر هر شخصی در هر مرتبه ای که باشه، به عنوان یک نظر و یک رای هست. بنابراین اگر نقدی برای شما فاقد ارزش هست، برای بنده و یا خواننده ی دیگری لزوماً چنین برداشتی رو نمیتونه داشته باشه. اشارات کلی و یا نقل از طرف دیگران چندان ارزشمند و معتبر نمیتونه باشه. اینکه نظری در قسمت نظرات منتشر میشه به معنای موافقت من با تمام یا بخشی از اون نظر نیست. تمامی نظراتی رو هم که موردی ندارن رو منتشر کردم.

7- در نقدهای خود، نه به خود و نه به دیگران، اجازه ی توهین به شخصیت کسی نمیدم. اگر نقد صریح و بی پرده رو توهین میدونین، باید بگم که با هم در خصوص مفهوم اهانت اشتراکی نداریم. ضمناً تک تک کسانیکه بخصوص در برنامه ی دوقدم مانده به صبح میان، مطلع هستن که این برنامه توسط بنده مورد نقد قرار میگیره و قطعاً مراجعه کرده و حداقل نقد مرتبط با برنامه ی خودشون رو حداقل یکبار میخونن. حالا اگر برای حفظ پرستیژ نمی خوان مطلبی بگن و یا مطلب اشتباهی رو اصلاح کنن، تقصیر از من و شما نیست. نگین مشغله ی فراوان دارن که... بعضی از این دوستان مثل خود بهرام عظیمی، معمولاً تلفنی مواردی رو مطرح می کنن که البته ازشون میخوام که اون ها هم بصورت مکتوب در پرتال درج کنن که بقیه هم استفاده کنن و مطلع باشن.

8- بنده و شرکت بنده فعالیت خاصی در زمینه ی جلوه های بصری نداریم، گهگداری سفارشی برای جاهای خاصی انجام میدیم اما به عنوان فعالیت اصلی در حال حاضر نیست. بنابراین در خصوص جلوه های بصری در کشور ذینفع نیستم.

9- متاسفانه جایگاه نقد در کشور در جای خوبی نیست. منتقد، منتقم خونی نقد شونده هست و انسانی غرض ورز با تمایلات انتقام جویانه و نابودگرانه است. بی شک یکی از دلایل کندی یا عدم پیشرفت انیمیشن و سایر علوم دیگه در کشور، عدم نقد پذیری ماست. به محض اینکه نقد منفی در رابطه ما میشه، با تمام ابزارها سعی در نابود کردن منتقد میکنیم. یکی از دلایلی که امروز صاحب نظران و نخبه های ما در زمینه های مختلف به کشورهای اروپایی پناهنده میشن (که برای خودشون هم البته بسیار سخت و تلخه) همین مطلبه. مثال ورزشیش همون فردوسی پور و رستمی.

10- من در نقدهای خودم، از طرف خودم قلم فرسایی می کنم. بنابراین نمیتونم فارغ از تمایلات و ضعف ها و کاستی های خودم بنویسم. بنابراین قطعاً نقدهای من شامل ضعف ها و ایرادهاییست که اگر از اون ها چشم پوشی کنم، نقد صادقانه ای ارائه نکردم. بنابراین اگر ایرادی، اغراقی و مشکلی و خدای ناکرده توهینی در نقدها استنباط میشه، ناخواسته بوده و به محض اطلاع و اطمینان مراتب رو اصلاح کرده و در صورت نیاز رسماً از توهین شونده عذرخواهی خواهم کرد بدون اینکه احساس کنم چیزی از بنده کم خواهد شد.

11- گاها کم سوادی نعمتی است. از نعمت های اون اینه که هیچگاه مغرور نشده و متعاقب اون با اندک مطلبی و نقد و فریادی، شکسته و افسرده نمیشه. بلکه با شناخت اشتباهات خود لذت یادگیری رو بیشتر خواهد چشید. حکایت، حکایت نگارنده است که اتفاقاً از کم سوادی و بیسوادی شهره ی شهر است. 

12- سعی خواهم نمود تا حد امکان در نظرها و بحث های پیرامون هر پستی مشارکت داشته باشم لیکن بیشتر پاسخ های احتمالی را در پست های وبلاگ مطرح خواهم نمود. این به معنای بی توجهی به نظرات شما نیست. تمامی آن ها را به دقت مطالعه می نمایم و بابت آموزه ها از ارسال کننده متشکر.


امیدوارم همواره این حقیر رو از نقدهای مثبت، صحیح و سازنده ی خودتون بهره مند کنین و خودتون بدون نگرانی قلم به نقد بردارین و در وبلاگ های خودتون در انیماتورهای ایران اون رو منتشر کنین. این قول رو به شما خواهم داد که نقد شما مورد توجه قرار بگیره و موجب تکان محسوس در پیشرفت انیمیشن و جلوه های بصری کشور به وجود بیاره.



کوچک دیار بزرگان،
محمد ساعتچی یزدی